Aγαπητοί αναγνώστες,
Ζούμε σε μια εποχή όπου η επιστήμη δεν είναι απλώς η ανακάλυψη του καινούργιου, αλλά μια αδιάκοπη συνομιλία με το ίδιο το μυστήριο της ύπαρξης.
Τον Σεπτέμβρη, τα νέα από τα εργαστήρια και τα αστεροσκοπεία μοιάζουν σαν ψηφίδες ενός μωσαϊκού που αφηγείται την ιστορία του ανθρώπου και της δίψας του να κατανοήσει, να θεραπεύσει, να εξερευνήσει.
Στη Σελήνη, η Ινδία και η Ιαπωνία ενώνονται σε μια αποστολή αναζήτησης νερού και πάγου. Συνεργασία σύμβολο της από κοινού εξερεύνησης του διαστήματος, το οποίο δεν είναι πλέον υπόθεση ενός μόνο έθνους, αλλά κληρονομιά της ανθρωπότητας. Ο Καναδάς ετοιμάζει το ρόβερ του για τη σελήνη..
Στον αντίποδα, εδώ στη Γη, νέες μορφές άνθρακα αποκαλύπτουν την ακατάπαυστη δημιουργικότητα της ύλης, ενώ ένας κομήτης αποκαλύπτει νερό με την ίδια χημική υπογραφή των ωκεανών μας, “ψιθυρίζοντας” πως ίσως η ζωή στη Γη δεν είναι απομονωμένη, αλλά κομμάτι ενός κοσμικού υφάσματος.
Μέσα στα εργαστήρια των νευροεπιστημών, εγκεφαλικά organoids δείχνουν νέες οδούς για την κατανόηση και θεραπεία της νόσου Alzheimer. Εκεί όπου η μνήμη χάνεται, η επιστήμη προσπαθεί να ξαναγράψει την αφήγηση της ταυτότητας και της ανθρώπινης συνέχειας. Παράλληλα, στρατηγικές που μεταμορφώνουν καρκινικά κύτταρα αντί να τα εξοντώνουν, και νέα μελέτη θεραπείας οστεοαρθρίτιδας με ελληνική υπογραφή, μαρτυρούν πως η ιατρική δεν είναι μόνο πόλεμος κατά της ασθένειας, αλλά και διάλογος με τη ζωή.
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες βρίσκουν τρόπους να αντιμετωπίσουν επικίνδυνες ουσίες στο νερό τα γνωστά σε όλους PHAS, με τη δύναμη του φωτός.
Όμως η πρόοδος δεν είναι άμοιρη σκοτεινών αντανακλάσεων. Η τεχνητή νοημοσύνη, άλλοτε παιδί της ελπίδας, φανερώνει και όψεις που τρομάζουν: ψυχώσεις, αυτοκτονίες, δικαστικές διαμάχες… Η επιστήμη μας δίνει δύναμη αλλά το ερώτημα είναι πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε. Το ίδιο ισχύει και για τις πόλεις μας. Ακόμα και τα σταθμευμένα αυτοκίνητα αποδεικνύεται πως «ψήνουν» το περιβάλλον μας, αποδεικνύοντας πως η κλιματική κρίση δεν είναι μακρινό σενάριο, αλλά καθημερινή εμπειρία.
Και μέσα σε όλα αυτά, η πρώτη συγκριτική μελέτη ανάμεσα σε επιθανάτιες εμπειρίες και τη δράση ψυχεδελικών ουσιών μας θυμίζει πως η επιστήμη δεν μελετά μόνο τον έξω κόσμο αλλά και το αχανές τοπίο του νου αναζητώντας απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα. Τι είναι συνείδηση; Τι σημαίνει να ζεις, να πεθαίνεις, να αντιλαμβάνεσαι;
Αυτός είναι ο Σεπτέμβρης του Homo Science: ένας καθρέφτης όπου βλέπουμε ταυτόχρονα τη δύναμή μας και την ευθραυστότητά μας.
Ένας μήνας όπου η Σελήνη, ο άνθρακας, οι νευρώνες, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ίδιες μας οι πόλεις συναντώνται σε έναν κοινό στοχασμό, που αφορά όχι μόνο το που πάμε ως είδος, αλλά και ποιοι θέλουμε να είμαστε.
Καλή ανάγνωση!
Ειρήνη Θεοδοσίου | Editorial Director
