ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑ: ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΕΙ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΑΝΤΙ ΝΑ ΤΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ

Το γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο επιθετικός καρκίνος του εγκεφάλου.. Στο μικροσκόπιο, τα κύτταρα του γλοιοβλαστώματος μοιάζουν με πλοκάμια που απλώνονται βαθιά μέσα στον εγκέφαλο, διεισδύοντας στον υγιή ιστό και σπέρνοντας χάος. Αυτός είναι και ο λόγος που η ασθένεια είναι τόσο αδυσώπητη: ακόμη και μετά από χειρουργείο, χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία, σχεδόν πάντα επιστρέφει. Ο μέσος χρόνος επιβίωσης; Μόλις 15–18 μήνες.

Κι όμως, σε ένα εργαστήριο στο UCLA, συνέβη κάτι απρόσμενο. Τα ίδια αυτά κύτταρα, μετά από συγκεκριμένη μη επιθετική αγωγή, έμοιαζαν να «ξεχνούν» την καρκινική τους υπόσταση. Μερικά πήραν τη μορφή νευρώνων, ενώ άλλα μετατράπηκαν σε μικρογλοιακά κύτταρα – τα φυσικά «καθαριστικά» του εγκεφάλου.

Η ΙΔΕΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ

Η ερευνητική ομάδα του Frank Pajonk και της Ling He δεν προσπάθησε να εξολοθρεύσει τα καρκινικά κύτταρα. Αντίθετα, θέλησε να “πολεμίσει” το γλοιοβλάστωμα εκ των έσω και συγκεκριμένα μέσω του επαναπρογραμματίσμού των επιθετικών κυττάρων. Η στρατηγική τους βασίστηκε σε δύο βήματα:

1. Ακτινοβολία – που, πέρα από την καταστροφή κάποιων κυττάρων, κάνει τα υπόλοιπα να περνούν σε μια «εύπλαστη» κατάσταση, ικανά να αλλάξουν πορεία.

2. Forskolin – μια φυσική ουσία που προέρχεται από την ινδική τσουκνίδα και έχει την τάση να ενεργοποιεί την αδενυλική κυκλάση και να αυξάνει τα επίπεδα κυκλικής αδενοσίνης μονοφωσφορικής (cAMP), ενός σημαντικού δευτερογενούς αγγελιοφόρου στα κύτταρα. Η φορσκολίνη, χρησιμοποιείται κυρίως σε συμπληρώματα διατροφής για την απώλεια βάρους, την αύξηση της μυϊκής μάζας και την υποστήριξη του μεταβολισμού.

Με λίγα λόγια οι επιστήμονες πρώτα «μαλάκωσαν» τα κύτταρα με ακτινοβολία και ύστερα τους έδειξαν έναν νέο δρόμο, αυτόν της ωρίμανσης.

Η ΙΝΔΙΚΗ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ ΠΟΥ “ΔΑΜΑΣΕ” ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

Στο εργαστήριο, ο συνδυασμός ακτινοβολίας + forskolin:

• Ενίσχυσε την έκφραση νευρωνικών δεικτών όπως η β3-tubulin και η NF-L.

• Οδήγησε τα κύτταρα σε μορφολογία παρόμοια των νευρώνων και των μικρογλοιακών κυττάρων. 

• Μείωσε δραστικά τον πολλαπλασιασμό και την ανάπτυξή τους.

Η ανάλυση RNA αποκάλυψε κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: τα κύτταρα που δέχθηκαν τη θεραπεία είχαν πια προφίλ γονιδιακής έκφρασης που θύμιζε όχι καρκίνο, αλλά νευρώνες, μικρογλοία και ενδοθηλιακά κύτταρα. Ήταν σαν να είχαν υιοθετήσει νέες, ακίνδυνες ταυτότητες.

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ

Η επόμενη δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια με ανθρώπινα γλοιοβλαστώματα. Οι επιστήμονες βρέθηκαν μπροστά σε εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Τα καρκινικά βλαστοκύτταρα – η «καρδιά» του όγκου που ευθύνεται για την υποτροπή – μειώθηκαν θεαματικά. Η μέση επιβίωση αυξήθηκε σημαντικά: από 34 σε 48 ημέρες σε ένα μοντέλο, ενώ σε άλλο (GL261) σχεδόν τετραπλασιάστηκε, από 36 σε 129 ημέρες.

Και όλα αυτά με μια ουσία που μπορεί να περάσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και θεωρείται ασφαλής, αφού χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια σε φυτοθεραπεία.

ΜΙΑ ΝΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

Η κλασική ιατρική έχει μάθει να «πολεμά» τον καρκίνο με φωτιά και σίδερο. Αλλά η στρατηγική αυτή με το γλοιοβλάστωμα δείχνει έναν άλλο δρόμο: τον δρόμο της αλλαγής και όχι της καταστροφής. Της πειθούς έναντι των καρκινικών κυττάρων και της μετατροπής τους από καρκινικά σε φιλικά.

Η μελέτη δεν υπόσχεται θαύματα. Οι όγκοι, ακόμη και με αυτή την αγωγή, βρήκαν τρόπους να επιστρέψουν. Όμως το γεγονός ότι η επιβίωση παρατάθηκε κατά πολύ και ότι τα κύτταρα οδηγήθηκαν σε μια «μη καρκινική» ταυτότητα, δίνει νέα ελπίδα.

Ίσως, στο μέλλον, η μάχη με το γλοιοβλάστωμα να μην κερδηθεί με περισσότερη βία, αλλά με μεταμόρφωση.